07 Eylül 2007 tarihli haberimizde üstteki bannera yer vermiştik. Haberde Doğan Grubu’na ait olan Nesine.com isimli online İddaa bayiinin uygunsuz bir reklam bannerı ile üye çekmeye çalıştığını, kullandıkları uslübun yanlış olduğunu belirtmiştik. O tarihten bu yana durum değişmediği gibi Nesine.com bu sefer de çeldirici reklamlar kullanmaya başladı.
Üstte gördüğünüz banner 02 Nisan 2008 tarihinde oynanan Fenerbahçe - Chelsea karşılaşmasına özel olarak hazırlanmış. Bannerda ‘Dünyanın Gözü Burada Sizin Gözünüz Nerede?’ yazısı dışında hiçbir ifade yok. Bannerın bir kumar sitesinde yönlendirmesi ve bannera tıklandığında ulaşılacak olan alan adı konularında en ufak bir ipucu bulunmuyor. Sadece kulüplerden resmi izin alındığı bile bilinmeyen bir şekilde Fenerbahçe ve Chelsea takımlarının logoları kullanılmış.
Üstteki banner ise 08 Nisan 2008 tarihli Chelsea - Fenerbahçe maçı için özel olarak hazırlanmış. Bannerda bu sefer kumar sitesi olduklarına dair hiçbir ifade bulunmadığı gibi, futbola dair de hiçbir ifade bulunmuyor. Sansasyonel bir şekilde, büyük harflerle ‘LONDRA KÖPRÜSÜ YIKILACAK MI?’ denilmiş ve bırakılmış. Londra Köprüsü’nün akıbeti konusunda yeni bir gelişme olduğunu düşünerek, merak edip tıklayanların yolu hiçbir yeni bilgiye değil, Nesine.com isimli kumar sitesine gidiyor.
Tüm dünyada bahis reklamları konusunda bir çok düzenleme (yasaklama değil) bulunuyor. Ülkemizde ise İddaa reklamları konusunda hiçbir düzenleme bulunmuyor. İddaa, gerek kontrolsüz reklamları, gerekse limitsiz bahisleri ile tüm dünyada kumar konusuda kabul görmüş olan ‘Sorumlu Oyun’ (Responsible Gaming) kriterlerine uymuyor. Hal böyle olunca Londra Köprüsü’nün akıbetini merak ederek bannera tıklayanlar limitsizce bahis oynayabilecekleri bir kumar sitesi ile karşı karşıya kalıyorlar. Vatandaşlarımız, Sorumlu Oyun kritelerinin bulunmadığı bu kumar sitesine sorumsuzca yönlendiriliyor.
Yan tarafta gördüğünüz reklam bannerı ise Hilton Grubu’na ait olan, Türkiye’den müşteri kabul etmeyen, İngiliz bahis şirketi Ladbrokes‘a ait. News of the World sitesi ile yapılan anlaşma gereği ‘News of the World Betting’ diye ara bir marka yaratılmış. Ladbrokes’a ait olan bu sitede 10 Pound’luk bir bahis ile 25 Pound değerinde ücretsiz bahis yapılabileceği belirtilmiş. Buraya kadar herşey normal.
Asıl önemli olan konu ise bannerın alt kısmındaki ifade: ‘Tüm şartlar ve koşullar online olarak mevcuttur. 18 yaşından büyükler oynayabilir. Sorumlu bir şekilde kumar oynayınız. www.gambleaware.co.uk’. Yazının sonundaki Gambleaware.co.uk sitesi, kumar bağımlılığının tespitini yapan, tespit edildiğinde gerek telefon, gerekse sayfadaki bilgiler ile bahisseverlere yardımcı olan bir ‘Sorumlu Oyun’ portalı. Ladbrokes sitesi potansiyel kullanıcılarını daha siteye sokmadan kumar problemleri konusunda gerekli uyarıyı yapıyor ve çözüm önerisinde bulunuyor.
Bahis konusunda serbest rekabet koşullarının bulunmasının sonucu olarak bu bahis sitelerinin, 10 Pound’a 25 Pound değerinde ücretsiz bahis hakkı vermesi, daha yüksek oranlarla tek maça bahis yapılabilmesi gibi konular ülkemizde İddaa oynayanların ne kadar büyük haksızlığa uğradığının açık göstergeleri. Bahisseverlerin bu haksızlıklar içindeki limitsiz bahis ortamı İddaa’ya kontrolsüz reklamlar ile yönlendirilmesi ise sorumsuzluğun belgesi…
UEFA Başkanı Michel Platini geçtiğimiz hafta bahis sektöründen bir çok kilit temsicinin katılımı ile gayri resmi bir toplantı yaptı. Toplantıya bahis sektörünü temsilen Uefa’nın şike takibi dahil bir çok konuda işbirliği yaptığı bahis şirketi Betfair, Avrupa Spor Güvenliği Derneği (ESSA), Avrupa Piyangoları ve VeWu katıldı. Toplantıda bahis ve futbol maçları konusu masaya yatırıldı ve maç öncesi erken-uyarı sisteminin nasıl daha etkin hale getirilebileceği tartışıldı. Erken-uyarı sistemi ile herhangi bir karşılaşmada şike olabilme ihtimali bahis şirketleri tarafından Uefa’ya bildiriliyor ve Uefa’nın gerekli incelemeleri zamanında yapabilemesi sağlanıyor.
Bahis sektörü ile yakın ilişkiler kuran Uefa’nın Başkanı Michel Platini yaptığı açıklamada futbol bahislerini devamlı olarak takip ettiklerini ve bu sayede sorumlulukları olan şike ve benzeri alanlarda daha kolaylıkla gerekli eylemleri yapabildiklerini belirtti. Platini ayrıca sözkonusu toplantı ile Avrupa Bahis Sektörü ile şeffaf ve pozitif bir şekilde fikir alışverişinde bulunduklarını ve şikenin önüne daha çabuk nasıl geçebileceklerinin tartışıldığını belirtti.
Haberde bahsi geçen, Uefa’nın çalışma ortağı olan bahis şirketi Betfair, Türkiye’de yasaklı bahis siteleri listesinde yer alıyor. Türkiye’de lisanslanma ve vergilendirilme konularında gönüllü olmasına imkan tanınmadan yasaklanan şirket, İddaa Yasası’ndan kısa bir süre sonra yaşatılan legal çarpıklıkların etkisi ile Türkiye’den müşteri kabul edemeyeceğini açıklamıştı.
Kaynak: GIG ve Bahismedya.com
Vatan Gazetesi 04 Şubat 2008 tarihli haberinde İddaa’dan referansla üstteki tabloya yer verilmiş. Tabloda da belirtildiği üzere Fenerbahçe ile Galatasaray arasında oynanan ve 0-0 beraberlikle sonuçlanan Fortis Türkiye Kupası, Çeyrek Final 1. Ayak karşılaşmasında vatandaşlarımızın sadece %5′i oynadığı bahislerde isabet sağlayabilmiş. Kalan %95′i ise isabetsiz tahminlerle toplamda 7.5 Milyon YTL kaybetmişer.
Bahisin kontrolsüzce yaygınlatırıldığı ülkemizde İddaa nedeniyle kumar problemi yaşayan vatandaşlarımız çaresiz bırakılmaktalar. İddaa isimli bahis şirketi neredeyse tüm iletişim kanallarını kullanarak insanımızı kumara özendirmekte ancak herhangi bir şekilde kumarın yol açabileceği problemlerden bahsetmemektedir.
İddaa’da T.C Kimlik No vb bir denetim mekanizması olmadığı için 18 yaş kontrolü İddaa bayinin insafına bırakılmış durumda. Oynanan toplam miktarın kimler tarafından hangi miktarlarla oynandığının takibi yok. Ancak toplam miktar takip ediliyor. Böylelikle İddaa’da limitsizce bahis oynama imkanına erişen vatandaşlarımızdan kumar problemi yaşayanların tüm servetlerini İddaa’da kaybetmeleri için gerekli imkan sağlanmış oluyor. Bunun en son örneği Fenerbahçe - Galatasaray derbisinde yaşandı. Vatandaşın kaybettiği toplam miktar 7.5 Milyon YTL.
Örnek vermek gerekirse bahisin yaygın olduğu bir diğer ülke İngiltere’de vatandaşlar gerek reklamlarda, gerekse bahis oynamasına imkan verilen internet siteleri ve betshop’larda kumarın yol açabileceği sorunlara karşı uyarılmaktadırlar. Aynı içki ve sigara gibi insan sağlığını tehdit edebilecek ürünlerde yapılan uyarıların benzerleri. Kişilerin bahislere yatırabileceği maksimum miktarlar limitlenerek muhtemel istenmeyen büyüklükteki kayıpların önüne geçilmektedir.
Kumar problemi yaşayan insanlar kendilerini oynadıkları internet sitelerinden yasaklayabilmekte, bu hesaplar dönüşü olmayan şekilde kapanmaktadır. Bahisçilerin kumar problemleri yaşayıp yaşamadıkları çeşitli anketlerle sorgulatılmakta, kumar problemine meğilli olduğu anlaşılan insanlara oynamayı bırakmaları önerilmektedir. Gamble Aware, GamCare, Gamblers Anonymous ve buna benzer birçok organizasyon ile ‘Sorumlu Oyun’ felsefesi altında kumar tutkunlarına yardım edilmekte, sorunlarını çözmek için uğraş verilmektedir.
Ama ülkemizde limitsiz bahisler, kontrolsüz reklamlar ve sorumlu oyunun esamesinin okunmaması sayesinde olan vatandaşımıza oluyor. Sadece bir maçta kaybedilen toplam miktar 7.5 Milyon YTL’ye erişebiliyor. ‘İddaa ile Türkiye kazanıyor’ diyenlere soruyoruz: İddaa’da vatandaşımızın kaybettiği 7.5 trilyonun hesabını kim verecek?
Bahismedya’da daha önce İddaa Bayileri incelememizde ve Kumarım Objektif Şekilde Tanımlanması haberimizde İddaa’nın halkımıza hiçbir uyarı yapılmadan şans oyunu diye yutturulduğunu, kumar olarak tanımlanması ve gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirtmiştik. Bu konuda basılı medyamızda yeterli ilgiyi halen göremiyoruz ancak rant sahiplerinin online medyanın önüne geçmesi çok kolay olmuyor.
Öncelikle 27 Ocak 2008′de Gazeteport‘tan Aylin Bermant’ın ‘1 Liralık Hayatlar’ başlıklı yazısı geldi. Muhteşem vurgulara sahip hikayesinde Bermant önemli tespitlerde bulunarak, İddaa’nın yol açabileceği kumar bağımlılığı sorunlarına dikkat çekmişti.
Hemen ardından 30 Ocak 2008′de ‘İddaa Kabusundan Uyanma Vakti‘ başlıklı İddaa’ya tepki blogu yayın hayatına başladı. Herkesin denetimsiz reklamlarla tabana yayılan İddaa’ya tepkiye çağıran bu blogu ziyaret etmesini öneriyoruz. 4 yazıdan kısa kısa:
İddaa Bayileri: Yasa yapıcıların bilmesi gereken İddaa, Sayısal Loto yada 10 Numara gibi bir şans oyunu değil. İddaa Dünyanın her tarafında bulunan, ancak çeşitli düzenlemeler ile denetim altına alınması gereken bir bahis oyunu. Yani İddaa yutturulmaya çalışıldığı gibi şans oyunu değil düpedüz bahis. Sabit ihtimal dahilinde koyulacak miktar ve alınacak getirinin önceden belirlendiği, ikramiyelerin havuz sistemi ile belirlenmediği her oyun (şans oyunu değil) kumardır. Bu nedenle İddaa bayilerinin Sayısal Loto bayilerinden ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Kumarın Objektif Şekilde Tanımlanması: Ülkemizde kumar kavramı objektif bir şekilde tanımlanamıyor. İddaa ile bahis kelimesinin aynı cümlede geçmesine bile izin verilmeden, İddaa oynamak bahis oynamaktan çıkarılıyor. İddaa isimli bahis şirketi dilimizde bahis kelimesinin yerini alıyor. Böylelikle internetten oynanan bahis halkımıza yabancılaştırılıyor. İddaa oynamak ise mümkün olan tüm kanallar kullanılarak özendiriliyor.
1 Liralık Hayatlar: Türkiye’de adsız alkolikler, madde bağımlılığı dernekleri varken, kumar bağımlıları için maalesef henüz bir dernek bulunmamaktadır. İnternete girebilme imkanı olanlar, bir nebze olsun diğer kumar bağımlıları ile ortak platformlarda buluşup sorunlarını paylaşabilmektedirler. İnternete giremeyen diğerleri için biran önce bir şeyler yapılmalıdır. Hızlı ve kolay paraya ulaşmanın yollarını anlatan gazeteler dergiler, bu yolların ne gibi dikenlerle süslü olduğuna da köşelerinde yer vermelidirler. Sorumlu bahis, “kumarbaz” olmanın önüne geçen bir olgudur. Bu sorumluluğu, bahisi oynatan da bahisi yayan da ortak olarak üzerine almalıdır. Zararlı olan bahis değil, bahisin nelere dönüşebileceğini göstermemektir.
İddaa Kabusundan Uyanma Vakti: “Eğer biz bunu böyle yapmasaydık insanlarımız yurt dışında ki internet firmalarında oynuyorlardı ve paramız yurt dışına gidiyordu ve yine insanlarımız zarar görmekteydi” demektedirler. Ne kadar geçerli gibi görünen bir neden değil mi? Peki, madem hedef bu internette oynayan insanlarımızı kontrol altına almaktı, o halde neden sokaklara bayilik sistemini açtınız? Neden sadece internet üzerinde herkesi denetim altında tutarak devam etmediniz? Neden önüne gelen herkesin oynaması için hayatı boyunca bahis nedir bilmeyen insanlarımızı bunun içine bulaştırdınız? Şimdi ne yaptığınızı çok iyi biliyorsunuz! Normalde siz bu sistemi kurmadan önce olabilecek en kötü olasılıklarla yılda bir milyar dolarlık bir miktar internet üzerinden kumara harcanmaktayken, şimdi siz yılda bunun onlarca katı kadar fazla parayı insanlarımızdan sömürmekte ve denetim için yaptığınızı söylediğiniz bu sistemle gençlerimizi çocuklarımızı bayiileriniz olan bakkalara, turşuculara, tatlıcılara REKLAMLARINIZLA çekip zehirlemeye devam ediyorsunuz!
