Bahis şirketi İddaa’nın online bayiliğine sahip olan 2 firmadan biri olan, Doğan Grubu tarafından işletilen Nesine.com uygunsuz bir banner ile bahisseverleri çekmeye çalışıyor. Üstte gördüğünüz bannerda devamını çok iyi bildiğimiz bir tekerlemenin başı olarak ‘Malta’ya Bir-Kiiiiiii!’ sloganını kullanmış. Nesine.com neden özellikle Malta’ya karşı bu şekilde bir ifade kullanma ihtiyacı duydu az çok tahmin edebiliyoruz. Bizce kullanmaları gereken slogan şu olmalıydı: ‘İnternetteki en düşük oran bizde: Bir-Sıfır-İkiiiiiii!’. Bilindiği gibi ülkemizde düzenleme dışı bırakılmış olan yabancı bahis şirketlerinde 1.20′den Türkiye galibiyetine oynamak mümkün. İddaa’da ise bunun ancak onda birini kazanabilirsiniz 1.02 ile. Yanında da en az 2 maçı daha doğru tahmin etmeniz gerekiyor ödeme alabilmeniz için.
Uzun zamandır dikkat çekmek istediğimiz bir konuydu İddaa bayilerinin hali. FCbahis.com‘dan Sevgili Murat’ın köşe yazısı vesilesiyle bu konuyu tartışmaya açmak, bayilerdeki düşük yada olmayan hizmet kalitesi ve yaş sınırının uygulanmamasına dikkat çekmek istiyoruz. Öncelikle Murat’ın köşe yazısı ile başlayalım:
Bizlere sunulan kalitesiz hizmetin ve tekelci zorlamanın yanı sıra diğer ülkelerde bahisin bir eğlence, stres atma ve hatta sosyalleşmek için kullanıldığı ülkeler var. Bu ülkelerden biri de Almanya, ülkemizdeki bayii anlayışından çok farklı şekilde yürütülüyor. Fotoğraflarla tanımaya çalışalım…
Görüldüğü üzere çevre ile bağlantısı gayet modern sadece tabela ile bayiinin belirtildiği bizim bayilerimizdeki gibi dükkanın önüne reklam ablemli park direkleri, bangı bangır bağıran reklam afişleri yok!
Bayii içine giriş yaptığımızda içerde bir pub, bir cafe havası izlenimini veren görüntü ile karşılaşıyoruz. Karşılaşmaları canlı izleyebileceğimiz ve hiçbir ek ücretin talep edilmediği ayrı bir dikkat konusu. İstenildiği zaman sıcak, soğuk içecekler ve fastfood ürünleri ile hizmet verebiliyorlar. Bizim bayiilerimizde ise içki, sigara vb nekadar ilgi çekici zararlı ürün varsa +18 sınırlaması getiren tüm ürünleri bulunduruyor.
İddaa bayiilerinde alıştığımız görüntüden uzak sanki bozuk para ile kutu cola alabileceğimiz ve herşeyin bizim tekelimizde olduğu bir makina ile karşılaşıyoruz.
Para giriş bölümü 1euro’dan başlayarak kullanılabiliyor.
Kuponumuzu oluşturduktan sonra miktarı girip kuponumuzu onaylıyoruz ve kuponumuz geliyor.
Evet işin bizi en çok ilgilendiren tarafına geliyoruz seçenekler kısmına görüldüğü üzere 4 farklı dil seçeneği, kombine bonusu ve canlı bahis oynama seçenekleri karşımıza çıkıyor!!! Neredeyse internetnet ortamındaki imkanların çoğunu bizlere sunuyor….
Lig seçeneklerine göz attığımızda İddaa bayiilerinin içler acısı durumu birkez daha ortaya çıkıyor.Sezon başında olan bir lig hiçbir şekilde çekilmiyor veya sezon başında olmayan bir lig sezon sonu yaklaşırken veya tam ortasındayken bültenlere çıkmıyor. (İddaa’dan en çarpıcı örnek Japonya liginin eklenmesi)
Oranlar kısmına bakılacak olursa uzaklarda aramadan Beşiktaş’ın deplasmanda İddaa oranı 1.50@ iken buradaki oran 1.70@! Bahis seçenekleri bizlerdeki gibi sınırlı değil. Avrupa liglerine gayet bonkör bahisler açılıyor örneğin handikap, 3.5 over, ilk gol bahisi vs bahis çeşitlerini bulabiliyorsunuz….
Murat’a bu gerçekleri ortaya koyduğu ve resimlerle örneklediği için teşekkür ediyoruz. Gördüğünüz gibi İddaa’da eksik olan tek şey oranlar aracılığı ile satılan ürünün kalitesi değil. Ürünün satıldığı yerlerdeki hizmet kalitesi de benzerleri ile karşılaştırıldığında oldukça düşük. Bu konuda bir başka Türkiye’ye örnek olabilecek ülke ise Türkiye’nin yapılandırdığı ancak organik bağının bulunduğu İngiltere’nin etkisi ile bahis marketi konusunda Türkiye’den daha ileri olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti.
KKTC’nin en büyük bahis dükkanı (betshop) ağının sahibi olan Cyprus Sporting Clubs’ın Lefkoşa’da bulunan bir bahis dükkanının girişi soldaki gibi. Tüm bahis dükkanlarında aynı kaliteyi tutturmaya özen gösteren Cyprus Sporting Clubs’da hizmet kalitesi oldukça yüksek. Tüm dükkanlar canlı bahislerin seyredildiği televizyonlar ile kaplı. Dükkanda temizlik hakim. Klimalı ortamda bahislerinizi yaparken mekanda bulunan garsonlar aracılığı ile ücretsiz çay - meşrubat servisinden de faydalanabiliyorsunuz. Kuzey Kıbrıs’ta bu tip bir üst düzey hizmet ile karşılaşmamızın ana nedeni ülkede bulunan rekabet ortamı ve bahis dükkanlarının rakiplerinden oyuncu kapabilmek için uyguladığı yüksek standartlar. Ayrıca tüm dükkanlarda 21 yaş sınırının titizlikle uygulandığını belirtelim. Ülke yasalarında bahis dükkanlarının okullara uzaklık konusu ve küçük yerleşim birimlerinde bahis dükkanı açılamaması gibi konular yerel halkı ve gençleri koruma altına alacak şekilde düzenleme altına alınmış. Tüm dükkanlar fotoğrafta görüldüğü gibi gençlerin özenmesini engellemek amacı ile dışarıdan içerisi gözükmeyecek şekilde kaplanmış. Kısaca işin içine rekabet girdiğinde diğer konularda Türkiye’yi 20 yıl geriden takip eden KKTC’deki standartlar Türkiye standartlarının çok üstüne çıkmış.
Ülkemizdeki İddaa bayilerinin hali ise işler acısı. Sol tarafta bulunan, Vatan Gazetesi’nden alınmış olan fotoğrafta da görebileceğiniz şekilde sokaktan geçen her vatandaşın gözüne sokulacak şekilde özendirici büfe giydirmeleri ile her köşe başında bulunan büfeler kaldırımlara taşan bahis dükkanları haline getirilmiş. Burada yasa yapıcıların bilmesi gereken İddaa, Sayısal Loto yada 10 Numara gibi bir şans oyunu değil. İddaa Dünyanın her tarafında bulunan, ancak çeşitli düzenlemeler ile denetim altına alınması gereken bir bahis oyunu. Yani İddaa yutturulmaya çalışıldığı gibi şans oyunu değil düpedüz bahis. Sabit ihtimal dahilinde koyulacak miktar ve alınacak getirinin önceden belirlendiği, ikramiyelerin havuz sistemi ile belirlenmediği her oyun (şans oyunu değil) kumardır. Bu nedenle İddaa bayilerinin Sayısal Loto bayilerinden ayrı değerlendirilmesi gerekir.
18 yaş sınırının sağlıklı olarak uygulanmasından söz etmek mümkün olmuyor. Türkiye’de İddaa Yasası olarak bilinen yasa ile yasaklanan online bahis şirketleri tüm bahisçilerin bildiği gibi bu konuda oldukça hassaslar ve üyelerinden kimliklerini onaylamalarını istemek sureti ile 18 yaş sınırını çok iyi işletmektedirler. Türkiye’de ise İddaa bayiimi yoksa okul kantini mi olduğu belli olmayan ortamlar oluşabiliyor. Radikal Gazetesi, ta 19 Kasım 2004′te bu konuya ‘Dersleri Milli Kumar’ başlıklı bir yazı ile dikkat çekmiş. Aradan geçen 3 yıla yakın süre sonunda ise değişen tek şey aşağıdaki fotoğrafta gözüken çocukların en az 3 yıllık bahisçiler haline gelmesi. Haber içeriği şu şekilde:
Son günlerin gözde oyunu ‘iddaa’, ‘Spor Toto’ ve ‘Spor Loto’ gibi şans oyunlarına gençlerin ilgisi giderek artıyor. Şans oyunlarının oynandığı bayilerin önünde üzerlerinde okul forması bulunan çocukların fazlalığı dikkat çekiyor. Bu görüntüler “Gelecek endişesi ve kendini kabul ettirme çabaları gençleri şans oyunları ve kumara yönlendiriyor” diyen uzmanları endişelendiriyor. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Sayısal Oyunlar Yönetmeliği’ne göre 18 yaşından küçüklerin bu tür oyunları oynamaları yasak. Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca 18 yaşından küçüklere oyun oynatan ya da ikramiye ödeyen bayilerin ruhsatı idare tarafından tek taraflı olarak ve herhangi bir bildirim süresine uyulmaksızın iptal edilebiliyor. Bu yasağa karşın bayiilerin önünde üzerinde lise forması, sırtında okul çantası kupon dolduran gençlere rastlamak mümkün. Bayilerin camlarına yapıştırılan ‘18 yaşından küçükler oynayamaz’ uyarısı ise ‘duvar yazısı’ olmaktan öteye gidemiyor. Okul çıkışında ya da ders aralarında bayilere giden gençler maç skorlarını doğru tahmin etmeye çalışarak, geleceğe yönelik planlar yapıyor. Bu duruma uzmanlar ‘kaygı’ ile bakıyor. Gençlerin bu yolla kumara alışabileceğini vurgulayan uzmanlar, anne, baba ve eğitimcileri de dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.
Her sokağa çıktığınızda görebileceğiniz gibi Radikal’in bu haberine rağmen aradan geçen 3 yıla yakın süre sonucunda değişen pek bir şey olmadı. Ülkemizde %45 işletme ortağı bir Yunan şirketine ait olan bir firma tarafından okul çağındaki gençlerimize bahis oynatılmasının önüne geçilemiyor. Buna engel olacak icraatlar yapılmıyor. Aynı şirket arkasında durduğu yasalar ile bahisçilerin rekabetçi bir ortamda bahis oynamalarına engel oluyor. Türk bahisçisini kendisine mecbur bırakmak sureti ile karını daha da arttırmak için elinden geleni yapıyor. Rant maksimizasyonu konusundaki hiçbir düzenleme atlanmazken sosyal toplumumuz için önem arzeden bahis dükkanları konusunda hiçbir yasal düzenleme yapılmıyor. Spor Toto teşkiletı ise bu şirketin faaliyetlerinden gururla bahsediyor. Rekabetçi bir anlayış ile hizmet ve ürün kalitesinin arttırılmasına yönelik yasal düzenlemelerin önünü açmıyor, aksine yaptığı düzenlemeler ile bahiste modernleşmenin önü tıkanıyor.
Sabah Gazetesi’nin 15 Temmuz 2007 tarihli haberine göre İddaa’nın ilk elektronik bayiisi olan Bilyoner.com sitesinde 1.5 Milyon YTL’lik yolsuzluk yapılmış olabilir. Haber Bugün Gazetesinde de sitenin ana hissedarı olan Karamehmet’e yönelik bir ifade ile yer aldı. Spor Toto, TJK ve Milli Piyango’nun resmi bahis ve şans oyunları sitesine olan güveni sarsan haberin içeriği şu şekilde:
Türkiye’nin ilk elektronik şans oyunları platformunda yer alan Bilyoner İnteraktif Hizmetleri A.Ş., Genel Müdür Yardımcısı Melih Özdemir’in şirkette yaptığı usulsüz işlemler nedeniyle, 1 milyon 455 bin YTL şirketi zarara uğrattığını ileri sürerek savcılığa başvurdu. Şirketin Genel Müdür Yardımcısı Özdemir’in 2007 Şubat ayı içersinde cumartesi ve pazar günleri şirkette çıkan nakit sıkıntılardan durumun fark edildiği ileri sürüldü. Genel Müdür Yardımcısı Özdemir’in şirkete ait bilyoner.com sitesinin kuruluşunda sistemin alt yapısını bildiğinden dolayı teknik operasyonlardan sorumlu olduğu TJK, İddaa ve Milli Piyango gibi oyunlarla hesabından aktardığı bir kısım gerçek paralarla çeşitli kuponlar oynamaya başladığı ve birikimlerini de kaybettiği ifade edildi. Bu durumdan kurtulmak ve kazanmak umuduyla sistemin altyapısını da bilmesinden dolayı ve farkedilmesi daha zor olur düşüncesiyle eşinin kardeşi olan diğer sanık Utkan Umut Koçtürk ile şirketi zarara uğratttığı belirtildi. Olayın fark edilmesi üzerine Genel Müdür Yardımcısı Melih Özdemir’in işine son verildi.
İddaa’nın Türkiye alt liglerine açtığı limitsiz bahisler futbolumuzu kirletmeye devam ediyor. Kanal 7′nin 19 Şubat 2007 tarihli haberine göre Kütahyaspor’un Teknik Direktörü Murat Özgen ve yardımcı antrenörü İddaa bayiinde görüntülenmişler. Murat Özgen durumu özetlemek için ‘Grubumuzda maç bile yok, yaptığımız gayet normal.’ derken sözkonusu İddaa bayi ise teknik direktör ve yardımcısının sürekli müşterisi olduğunu belirtmiş. Daha önce de Kütahyaspor v Balıkesirspor maçı öncesi Balıkesirsporlu 2 oyuncu, Kütahya’daki İddaa bayiinde İddaa oynarken görüntülenmişti.
Yorum: Daha önce de belirttiğimiz gibi sırf programdaki maç sayısı artsın, dolayısı ile oynanan bahis miktarı ve hasılat artsın diye bu kadar profosyonellikten uzak hatta amatör liglere bahis açarsan olacağı budur. İddaa’nın hasılatı artsın diye alt liglerimiz giderek kirleniyor. İddaa yüzünden dün futbolcular, bugün teknik direktörler, yarın belki de hakemler kendi maçları ile alakalı olarak bahis oynuyorlar. İddaa kurdun aklına kuzuyu sokuyor…
Fanatik Gazetesi yazarı Can Tongo İddaa’yı sorgulayan yazı dizisinin bu bölümünde ‘Tek Suçumuz Tanımak’ demiş.
Yazısına 4 maçlık kombinede kazanma ihtimalimizin 1.2 olduğunu söyleyerek başlayan yazar hesaplamada bir maçın 3 ihtimali vardır ve buna göre tek maçı bilme ihtimalimiz %33′tür varsayımını yaparak ’bahis oranı’ faktörünü gözardı etmiş. Halbuki İddaa’da kazanma ihtimalini hesaplarken oranların tek maç için %20 kar marjı ile yapıldığını düşünerek, buna göre 4 maçlık bir kombinede her maç için bu kar marjına karşı oynadığımızı hesaplayabilirdi. Buna göre bu kombinelerde toplam kar marjının %60 olduğunu bularak İddaa’nın varsayılan geri ödeme oranının %40 ile oldukça düşük olduğunu bulabilirdi. Internet üzerinde faaliyet gösteren, Türkiye’de illegal ilan edilen, bahis şirketlerinde tek maç oynanabildiği için geri ödeme oranları %95‘e kadar çıkmaktadır.
Tongo can alıcı soruyu şöyle sormuş: Danimarka, İtalya, İsveç, İskoçya, Norveç, Almanya 1, Almanya 2, İspanya, Fransa 1′e üç maç oynarken neden Turkcell Süper Ligi’ne 4 maç oynama zorunluluğumuz var? Bunun da nedeni basit; Türkiye Ligleri’ni yakından tanıyoruz. Tutturma ihtimalimiz yüksek. Ama kazanmamamız lazım ya!
Yazının tam metnine buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. İddaa Bayilerinin problemlerine de yer verilen bu köşe yazısını mutlaka okumanızı tavsiye ederiz.
Bugün Gazetesi’nin bugün tarihli haberine göre çocuklar İddaa’nın pençesinde. Habere göre ‘milyonlarca genci etkisi altına alan İddaa oyunu, çocukları kolay para kazanmaya alıştırdığı için tepki çekiyor’. Haber şöyle devam ediyor:
Hayatını iddaa oyunundaki bir maça bağlayarak intiharın eşiğine gelenlerden, evini, arabasını bu oyun uğruna satanlara, tüm maaşını yatıranlara kadar binlerce insan, iddaa’yı oyun olmaktan çıkarıp ekmek kapısı haline getirdi. Küçük paralarla başladıkları oyuna kazansalar da kaybetseler de büyük paralarla devam edenler, en sonunda psikolojik sorunlarla baş başa kalıyorlar. 18 yaşından küçüklerin oynaması yasak olan iddaa, sorumsuz bayiler nedeniyle gençler arasındaki en popüler oyun.
Yorum: İnternette faaliyet gösteren, Türkiye’de yasadışı, Avrupa Birliği’nde lisanslı bahis şirketlerinde yaş kontrolü vardır. Üye olurken ve para çekerken bu kontroller yapılır, her oyuncu bahis oynarken çeşitli miktarlarla limitlendirilir. İddaa’da ise isteyen istediği kadar oynayabildiği gibi, oynayanların yaş kontrolü İddaa’nın değil, İddaa bayilerinin kontrolü altında. Bu durumda bayiler daha çok komisyon alabilmek için yasadışı bir şekilde çocuklara İddaa oynatırsa, İddaa’nın gerekli kontrolü ve engellemeyi yapmaması halinde bu bahisleri kabul etmekten başka çaresi yok.
Doğan Grubu’nun online İddaa bayisi Nesine.com gözünü bahislerini Avrupa’daki şirketlerde oynayan bahisçilere çevirdi. Online bahis oynayanların büyük bir çoğunluğu, Türkiye’de illegal ilan edilen ama Avrupa’da İngiltere, Avusturya, İtalya gibi ülkelerde yasal ve lisanslı olan şirketleri tercih ediyor. Bunun başlıca nedeni İddaa’nın kendi geri ödeme kriterleri dahilinde oyuncuya dezavantajlı bir ortam yaratması.
Nesine.com da yan tarafta gördüğünüz karikatür ile ‘Avrupa’da oynuyordum, şimdi burada oynuyorum. Ya sen?’ diyerek hedef kitle konusunda niyetini belli etti. Bu karikatürün UEFA’nın tanıdığı bahis şirketi Betfair ile İsveç’te borsaya kote olmuş Betsson’un perdelendiği gün olan 16 Mart’a denk gelmesi ise kafaları karıştırdı. Bu şirketler Bahis Borsası kavramını uygulayarak bahisçilerin kasaya karşı değil, birbirleri arasında iddiaya girmesine imkan tanıyordu.
