İDDAA‘NIN MALİ YAPISI VE KNOW HOW EKSİKLİĞİ

18 Eylül 2007 Salı | Yorum (8) | Okunma: 3.366

Türkiye‘de Spor Toto Teşkilat Başkanlığı‘nın verdiği yetki doğrultusunda İddaa oyununu oynatan veya gelecekte yapılacak olan ihaleleri kazanarak oynatacak olan şirket/ler büyük bir mali haksızlığa maruz bırakılmakta ve bu mali haksızlığın etkileri bu oyunun iştirakçileri olan tüketicileri de mağdur etmektedir. Şimdi dilerseniz gelin beraber bu çarkın nasıl döndüğüne birlikte göz atalım.

Ne yazık ki tekel modeliyle ve 30 yıl öncesinin devletçi politikalarıyla işletilmekte olan İddaa oyunu (Bu oyunun tek bir adının olması ve bahis kelimesinin dilimizde İddaa olarak kullanılmaya başlanması apayrı bir yaradır ve bambaşka bir inceleme konusudur) Spor-Toto ve Spor Loto oyunlarından sonra birçok spor tutkunun maç izleme veya etkinlikleri takip etme heyecanına baharat katmış ve oldukça geniş bir kesimin ilgisini çekmiştir. Şimdi bu oyunu oynatma hakkına sahip olan firmanın kasasına giren paranın nasıl paylaştırıldığına göz atalım.

Bu şirketin/konsorsiyumun kasasına hasılat (kuponlara yatırılan toplam para miktarı) olarak 100 birim para girmiş olduğunu kabul edelim. Henüz herhangi bir ödeme yapılmadığını ve oynanan kuponların tümüne vatandaşlarımızın bu 100 birim parayı yatırmış olduğunu düşünelim. Mevcut modelde ne yazık ki vatandaşın parasını aktarmış olduğu etkinliklerin akı’bet’i henüz belli olmadan devletimiz bu 100 birim paranın 50 birimini kendi kasasına almaktadır. Hasılatın %50‘sini kendisinin olarak görmektedir. Buna hasılat denmesi çok büyük bir kavram kargaşasının varlığının ispatıdır. Toplanan paraya hasılat diyen ve bunun %50‘sini alan sorumlular bu çarkın hangi temel prensiplerle döndüğünden habersiz olduklarını adeta haykırmaktadırlar. Stadyumda maç seyretmek için seyircilerin gişelere bıraktıkları paraya da hasılat denmektedir. O para artık ilgili klübün olmuştur. Ancak İddaa örneğinde alt yüklenici firma henüz  bu parayı sadece toplamıştır. Yani bu 100 birim para, bu şirket tarafından henüz kazanılmış değildir. Maçlar sonuçlanacak ve tüketicilerin doğru olarak tahmin ettikleri etkinlikler sayesinde kazandıkları paralar bu 100 birimin içinden kazanan kişilere geri ödenecektir. Bu geri ödeme miktarını hasılattan çıkartmanız ve ondan sonra geri kalan para üzerinden devlet olarak işi verdiğiniz firma ile hesaplaşmanız gerekir. Eğer firmanın kazandığı para üzerine adil vergi modellerini oturtmaz ve o hasılat dediğiniz rakam üzerinden paraları toplamaya başlarsanız topladığınız para, sadece alt yüklenici şirketin parası değil aynı zamanda vatandaşın da parası olur. Çünkü siz toplanan paradaki 50 birim parayı kendinizin saymasanız, o zaman alt yüklenici firma da bahis oranlarını daha yüksek tutabilecek ve X birim geri ödeme yapmak yerine X+50 birim geri ödeme yapabilecektir.

Fakat siz böyle düşünmezsiniz. ‘Ekmeğimizi paylaşıyoruz’ sloganlarıyla çayıra salınmış bir şekilde dolaşan ve ses çıkartma/tepki verme özürlü olma halerine de oldukça alışkın olan halka ‘kimin ekmeğini kiminle paylaşıyorsunuz’ dedirtmeden sloganınızı yutturmuş olursunuz. Paylaştığınız ekmek sizin değildir aslında. Vatandaş farkında olmadan, ondan ekmek almak ve sonrasında devlet kurumlarına bu parayı aktararak ‘ekmeğimizi paylaşıyoruz’ demektir sizin şu anda uygulamakta olduğunuz model.

Daha sizin ekmeğiniz olmadı ki o. Belki hepsini kazanacak tüketiciler. Neden acele ediyorsunuz? Durun bir kar edin önce (ekmeğiniz olsun önce). Ondan sonra o kar üstünden paylaşın bakalım paylaşabiliyorsanz ekmeğinizi. Ama olmuyor öyle tabi değil mi?

Siz nedense sizin olmayan ekmeği paylaşmayı tercih ediyorsunuz. En başından alın bakalım milletin parasını. Ondan sonra vatandaş da düşünsün dursun oranlar neden bu kadar düşük veya neden tekli kupon yapamıyorum diye. Siz de bir taraftan illegal bahisle mücadelenize devam edin. Eminsinizdir bir de kendinizden onun da kökünü kurutabileceğinize. Bu kafayla olduğunuz sürece illegal bahisin de ekmeğine yağ sürmeye devam edeceksiniz. Devam edin bakalım…

Teşkilat Başkanlığı‘nın bu tablodaki sorumluluk payı oldukça büyüktür. Çünkü ortada aşikar olan birtakım yanlışlıklar vardır. İddaa oyunun mali yapısına acil olarak müdahale edilmeli ve hem tüketiciler hem de alt yüklenici firma/lar bu mağduriyetten kurtarılmalıdır. Yeni yapılacak olan ihaleye gidilmeden önce çıkartılacak olan yeni bir yasa ile derhal bu tip bir düzenlemeye gidilmelidir. Toplanan hasılata dokunulmamalı ve firmanın çok daha fazla tüketiciyi çekebilecek düşük kar marjlarına sahip olmasına müsade edilmeli ve firma ile bu firmanın yapmış olduğu kar üzerinden hesaplaşılmalıdır. Hasılat garantisi firmalardan ancak bundan sonra beklenmelidir. Bu konudaki girişimleri teşkilat başkanlığı yapmalı ve mevcut hükümet politikasının bu şekilde olduğu sabit fikrinin arkasına saklanılmamalıdır.

Bu modelin şimdiden adil bir hale getirilmesi ilerleyen yıllarda sektörün özelleşmesi, internette çoklu şirketlerin pazara girmesinin düzenlenmesi gibi konularda da mevcut/gelecek tüm hükümetleri çok rahatlatacaktır. Bu konuda da ülkemiz özellikle yurtdışı kaynaklı birçok koldan gelecek çeşitli baskılara gebedir. İllegal bahisle mücadelede vatandaşlara yapılan ‘suça ortak olmayın’ çağrılarının yerine vatandaşların haklarını koruyucu ve daha rasyonel/bilimsel  olan adımların atılması bu tip duygu sömürülerine ihtiyaç olmadan hadisenin sağlıklı bir çözüm sürecine girmesini sağlayacaktır…

Berkay Tanyolaç

Not: Bu yazı Bahismedya.com‘a özel olarak yazılmıştır. Herhangi bir basın – yayın organından alıntı değildir. Kaynak göstermeden haberlerimizi ve köşe yazılarımızı yayınlayan basın – yayın organlarına karşı her türlü yasal haklarımız saklıdır.

Etiketler: , ,

Kategori: İddaa Mali Yapı, Bahis Başlıkları, Bahis Incelemeleri, Bahis Medya Yazarları, Bahis Oranları, Bahis Yasaları, Berkay Tanyolaç, iddaaya Tepki, Tüm Haberler



Yorumlar (8)

Geri İzleme Adresi | Yorumlar RSS

  1. Bahis Medya diyor ki:

    Sevgili Berkay yazın için teşekkür ederiz. Ellerine sağlık. Bu tip özel inceleme yazıların sitemizde her zaman seve seve yer vereceğiz.

    Teşkilatın İddaa’ya havuz oyunuymuşcasına yaklaşması global piyasada bakıldığında ne kadar acınılası sonuçlar doğurduğunu hep beraber daha yakından görmüş olduk.

  2. Berkay diyor ki:

    Çok teşekkürler Bahismedya. Bu konuları adeta derneksi bir yaklaşımla ele aldığınız için..

  3. aziz diyor ki:

    evet arkadaşım çok haklı bir konuyu dile getirmişin bahiş şirketi nakadar az kazanırsa tüketiciye sunnacağı oyun tarzları ve bahis oranları okadar kısıtlı olacaktır burada şuan türkiyede bahis oynatma ihalesini elinde bulunduran şirketin okadarda para kazandığını düşünmüyorum bende adamların eli kolu bağlı devlet adamlardan peşin peşin pay alıyor geride bıraktığı payıda hem kazanan oyuncuya ikramiye hem bayi kazancı son olarakta şirketin kendi payı olarak bırakıyor bu şirkette mecburen bahis oyun çeşit yelpazesini kısıtlıyor ve bizlerin bahis oranlarından kısıyor devletin bu işten elini çekmesi gerekir yalnızca 100%8 lik bir vergi alması bizleri rahatlatacaktır ama bu işin bundan sonrada böyle devam edeceği kanısındayım yeni iahledede yine tekel oluşturulup yütksek vergiden para kazanmayı bırakmaz bu devlet ben ve benim gibi bir çok kişide ülkemizin parasını yutrt dışındaki bahis şirketlerine aktarmaya devam edecez İDDAA OYNAMA OYNATMA.

  4. Erdener Oflas diyor ki:

    Sevgili Berkay,

    Analiz icin tesekkurler. Ben de konuyla ilgili onemli bir baska gercegi paylasmak isterim. Iddaa’da bahis oranlarinin Inteltek tarafindan %50′nin cok uzerine cikarilmasi aslinda su anda bile mumkun. Ancak sirket bunu yapmak yerine Spor toto’dan aldigi paranin buyuk bir kismini cebe indiriyor. Rakamlar ortada – (sirketin 2006 yili resmi gelir tablosundan alinmistir): Spor toto tarafindan Inteltek’e odenen komisyon ucreti tam 371.948.827 YTL. Sirketin isletim harcamalari toplami (ikramiyeye yaptigi ilaveler dahil) 188.104.699 YTL. Sirketin sadece 2006 yili kari: tam 183.844.177 YTL. Bunun 10 yil boyunca boyle devam ettigini dusunurseniz sirketin cebine kar olarak kalacak olan para tam 1 milyar 800 milyon YTL. Dunyanin en balli isi bu herhalde. Birazcik da Inteltek elini tasin altina koysa ya.

  5. Berkay diyor ki:

    Bu da çok önemli bir veri Sayın Oflas. Teşekkürler. 2006 yılı toplam hasılatına ulaşabileceğimiz bir referans var mı acaba? Veya bu rakam sizde mevcut mudur? Net kazancı gördükten sonra bu rakamın hasılatın kaçta kaçı olduğunu merak ettim gerçekten..

  6. Erdener Oflas diyor ki:

    2006 yilinda Inteltek’in aldigi paylay (hasilat yuzdesi olarak soyle):

    2002 sozlesmesi: %4,3
    2003 Iddaa sozlesmesi: %12

    Toplam: %16,3

    Yani Inteltek 2006 yilinda Iddaa hasilatinin %16,,3 ‘unu aldi.

    Danistay’in 2003 Iddaa sozlesmesini iptal etmesinden sonra, Mart 2007′de yapilan 1 yillik gecici Iddaa sozlesmesinde %12′lik oran %7′ye indirildi. Yani Inteltek2in hasilattan aldigi pay da boylece %11,3 oldu. amma velakin s,rket karliliginin bozulmamasi icin gordugumuz kadariyla bu seferede bahis oranlarinda daha da cimri davranmaya basladi.

    Bu arada bir ufak duzeltme, Inteltek 2006 yili Gelir Tablosundaki toplam 371,9 milyon YTL lik gelirin 99,5 milyon YTL’lik kismi diger gelirler kalemi (herhalde faiz vb. gelirler). Dolayisiyla, Inteltek’in Iddaa hasilatindan komisyon olarak aldigi geliri soyle hesaplayabiliriz. Toplam gelir – diger gelirler = 371,9 – 99,5 = 272,4 milyon YTL.

    Buna gore Iddaa’nin 2006 yili net hasilatinin (KDV ve Sans Oyunlari Vergisi dustukten sonra) 1 milyar 671 milyon YTL ve brut hasilatinin (vergiler dahil) ise 2 milyar 79 milyon YTL oldugunu buluyoruz.

  7. GOL RADARI Ekibi diyor ki:

    Inteltek için bir sözümüz yok ama Spor Toto Genel Müdürlüğü’ndeki yetkililer KNOW-HOW kelimesinin anlamını bile bilmezler. Adamlara Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na dayanarak sorduk “Perdelenen sitelerden dolayı çok gelir sağlandı mı? Sağlanmadıysa neden başvurulup kapattırıldı? Sağlandıysa 6 yıl neden beklediniz? Bu başvuruları siz mi yaptınız mahkemelere yoksa (bu kadarını bile) akıl edemediniz mi?” diye, komik komik cevap verdiler (http://bayibulteni.blogspot.com adresinde cevaplarını ve açıklamalarımızı bulabilirsiniz). KNOW-HOW öyle mi? Bu kelimeler onlara ağır gelir kardeşlerim. “MANTIK” bilsinler yeter, biz ona da razıyız.

  8. volkandemir diyor ki:

    bunların herşeyi yalan bu söyledikleri yalanlarada kendileri gibi bizimde ünanmamızı bekliyorlar. bunların yaptıkları daha doğrusu yaptığı saçmalıklar insanların duygularını rencide ediyor .enayi yerine konulmuş hissi yaratıyor

Yorum Yap



Yorumlarınızla beraber resminiz de çıksın istiyorsanız bir Gravatar edinin.